Rezygnacja z funkcji członka zarządu będącego jednocześnie jedynym wspólnikiem sp. z o.o.

Rezygnacja z funkcji członka zarządu będącego jednocześnie jedynym wspólnikiem sp. z o.o.

Zagadnienie to pojawia się zazwyczaj, gdy jedyny wspólnik nie ma zamiaru dalej piastować funkcji członka zarządu i rezygnuje z tej funkcji, albo zamierza przygotować spółkę do sprzedaży i nie chce być członkiem zarządu spółki, która za chwilę będzie miała nowego właściciela. Należy wskazać, że mandat członka zarządu wygasa m.in. w skutek rezygnacji (art. 202 §4 k.s.h.). Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jedynego członka zarządu lub prokurenta (art. 205 §2 k.s.h.). Wynika to przede wszystkim z tego, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie (art. 38 k.c.) - zatem oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu powinno zostać złożone do spółki na ręce pozostałych członków zarządu w przypadku zarządu wieloosobowego, albo prokurentowi, o ile ten działa w spółce.

Powstaje zatem pytanie, komu jedyny członek zarządu ma złożyć oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu skoro innych członków zarządu w spółce nie ma, a prokura nie została ustanowiona?

W tej materii wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 31 marca 2016 r. wydanej w sprawie o sygn. akt III CZP 89/15, w której wskazał, że oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane – z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h. – spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h.

Wyjątek na jaki zwraca uwagę Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale dotyczy kwestii rozpatrywanej w przedmiotowym artykule. Zatem jaki wyjątek przewiduje art. 210 §2 k.s.h.? Zgodnie z tym przepisem czynność prawna między jedynym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. Dalsza część tego przepisu stanowi, że o każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego (art. 210 §2 k.s.h.).

Wobec powyższego jedyny członek zarządu, który jest także jedynym wspólnikiem, powinien kierować oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu do zgromadzenia wspólników. Wspólnik działa bowiem za pośrednictwem tego właśnie organu spółki. Oświadczenie to wymaga zachowania formy aktu notarialnego, zaś do obowiązków notariusza należy poinformowanie KRS-u o złożeniu przez członka zarządu takiego oświadczenia. Ma to doniosłe znaczenie z punktu widzenia obrotu gospodarczego, bowiem skoro za spółkę działa zarząd i to on prowadzi jej sprawy, to kto miałby powiadomić KRS o zaistniałej zmianie w składzie zarządu, skoro w jego składzie de facto już nikogo nie ma? Zgodnie z art. 6943 §21 k.p.c. brak organu lub brak w składzie organu powołanego do reprezentacji podmiotu podlegającego wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego nie stanowi przeszkody do dokonania wpisu z urzędu. Oznacza to, że KRS po otrzymaniu wypisu aktu notarialnego zawierającego rezygnację z funkcji członka zarządu powinien dokonać zmiany danych zawartych w KRS w zakresie piastuna członka zarządu. W takiej sytuacji będzie istniała jednoosobowa sp. z o.o. bez obsadzonego zarządu.

Praktyka pokazuje, że notariusze nie zawsze przekazują wspomnianą informację do KRS-u. Niewątpliwie w interesie członka zarządu leży dopilnowanie tego, aby notariusz poinformował KRS o jego rezygnacji, albowiem w przeciwnym razie członek zarządu będzie dalej widniał w KRS i będzie poczytywany jako osoba wciąż uprawniona do reprezentacji sp. z o.o.